Thác Mai ở Đồng Nai trải dài hơn 4 km với 5 đảo cây xanh và nhiều thảm hoa rừng, làm nên một kiện tác thiên nhiên hùng vĩ.
Từ địa phận của lâm trường Tân Phú, theo con đường mòn uốn lượn quanh
co, thưa thớt những nếp nhà và vắng bóng người qua lại, đi chừng 8 km,
du khách sẽ đến thác Mai. Đây là một trong những thắng cảnh nổi tiếng
trên sông La Ngà, nằm giữa địa phận tiểu khu phân trường 4, lâm trường
Tân Phú (Định Quán - Đồng Nai). Dòng thác được tạo nên bởi một quần thể
thiên nhiên hài hòa với thác ghềnh trùng điệp, được trang điểm bởi sắc
màu của các loài hoa rừng mà nhiều nhất là hoa mai. Người Mạ, một trong
những tộc người bản địa của vùng miền núi Đồng Nai, gọi thác là Liêng
Dur, có nghĩa là ngọn thác lớn, hùng vĩ.
Từ chân nhìn lên, thác Mai
như con rồng khổng lồ đang vùng vẫy làm rung động cả một vùng rừng núi.
Cây rừng chen chúc trên vách đá. Rất nhiều khối đá đủ hình thù được bàn
tay tạo hóa sắp xếp bày ra hai bên bờ hoặc đâm ngang giữa dòng nước. Mùa
khô, những dãy đá trong lòng suối lộ ra trông như đàn trâu đang nằm
phơi mình dưới nắng gió, hằn lên những vết sần sùi. Nhiều cụm đá liên
hoàn, nhấp nhô tạo nên những con đập tự nhiên, ngăn dòng thác đổ, khiến
dòng nước lúc tưng, lúc hứng trông thật ngoạn mục. Đẹp nhất là khi ánh
mặt trời vượt khỏi những tầng cây, tỏa ánh nắng xuống thác nước hoang
sơ, cả một con thác hùng vĩ như được tắm trong nắng vàng. Vào mùa mưa,
những khối nước từ trên cao trút xuống ầm ầm, dòng nước ngầu lên như sục
sôi, giận dữ.
Địa thế thác Mai hùng vĩ nhưng ít hiểm trở. Vách
đá hai bên bờ hướng chênh chếch lên cao. Trong lòng thác, hàng chuỗi
ghềnh đá tiếp nối nhau như thể từ buổi khai thiên lập địa, các mảnh vỡ
của dãy núi rơi tứ tung vào lòng sông, tạo nên các thác đá chất chồng,
gồ ghề, hình thành xoáy nước, đụn sóng, khe chảy. Hiền hòa nhất có lẽ là
khu vực phía bên trên đầu thác. Nước ở đây không sâu, dòng chảy hiền
hòa, êm ả giữa những tảng đá tròn trịa. Cũng có chỗ lòng thác mở ra, gập
ghềnh đá và nước tung bọt trắng xóa, là nơi lý tưởng để du khách đến
cắm trại và tắm ghềnh.
Lòng thác rộng, nhiều ghềnh đá đầy hấp dẫn với những ai ưa khám phá.
Nổi
bật nhất trong quần thể đá thác Mai phải kể đến những cụm đá khối phía
bờ bên trái, hướng thượng nguồn dòng thác. Nơi đây, các xoáy nước ăn sâu
vào núi, hình thành một hang động lớn. Người dân quanh vùng nhìn vào
hình thế của hang mà đặt tên là động Kim Quy, hay còn gọi là Tam Sơn
nhất động. Hang có nhiều nhánh ăn thông với nhau, du khách có thể vào
cửa này rồi men theo lối mòn vào sâu để rồi lát sau lại chui ra từ một
cửa khác. Những chuyến thám hiểm này đem lại cho du khách cảm giác thích
thú. Trong Tam Sơn nhất động có 6 đường hướng lên trời và ba đường
hướng xuống phía dưới lòng chân núi nên có tên là Tam Thiên Địa, Lục
Thiên Đình.
Giữa dòng chảy phía trên thác nổi lên tảng đá lớn có
hình dáng một con voi đang phủ phục, được gọi là hòn Voi Phục. Không khí
nơi đây hoang dã, huyền bí, gắn liền với những sự tích đến nay vẫn còn
được lưu truyền. Thuở ấy, vùng này là xứ sở của loài voi. Hàng đàn voi
rừng sinh sống giữa đại ngàn. Chúng thường làm những cuộc du hành từ
vùng rừng núi này sang vùng rừng núi khác theo mùa. Thường những chuyến
du hành như vậy đàn voi phải băng qua các sông, hồ, suối, thác, khu
rừng, dãy núi trải dài ngút ngàn. Một lần, có đàn voi nọ trên hành trình
vượt thác Mai, đến giữa dòng, con voi đầu đàn bỗng khuỵu xuống và không
làm sao đứng lên được, mặc cho đồng loại cố gắng giúp sức. Bất lực, đàn
voi đành giã biệt thủ lĩnh để lên đường, con voi đầu đàn nằm đó hóa
thành đá, dòng nước mắt hòa trong dòng nước sông tiễn đàn tiếp tục cuộc
hành trình...
Quần thể đá ở thác Mai làm nên một bức tranh thiên nhiên kỳ thù.
Đứng
trên đỉnh hòn Voi Phục, có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh thác Mai. Hai bên
bờ, cây cối xanh thăm thẳm, mai rừng bạt ngàn. Cây ăn trái trong rừng
nhiều không kể xiết. Vào mùa trái chín, hoa nở, du khách có thể tản bộ ở
những nơi bờ đá bằng phẳng, hoặc nằm dài dưới tán cổ thụ ngắm nhìn loài
dây leo đong đưa, nghe tiếng chim hót, tiếng nước chảy réo rắt và nhấm
nháp quả rừng. Đi dạo trong rừng, nếu được mục kích một vài con thú
hoang dã như lợn rừng, mang, nai, hẳn bạn sẽ càng thích thú.
Tuyệt
vời nhất có lẽ là những đêm lửa trại trong rừng. Khi màn đêm buông
xuống, bên bè bạn và người thân cùng quây quần quanh chum rượu cần,
trong hơi ấm dịu dàng của ngọn lửa trại bập bùng cháy trên tảng đá lớn
đặt giữa lòng suối. Đêm tối mông lung, những con người cảm thấy mình bé
nhỏ càng nhích lại gần nhau hơn. Càng nồng đượm nếu thưởng thức tại chỗ
món cá nướng.
Sẽ rất lãng phí nếu đã “bay” đêm ở đây mà không làm một chuyến khám
phá rừng xuyên màn đêm để cảm nhận hết vẻ đẹp tiềm ẩn của nó. Chỉ với
chiếc đèn pin bỏ túi cùng một vài người bạn ưa mạo hiểm, bạn sẽ có một
chuyến phiêu lưu để thử thách lòng gan dạ của mình. Trên đường về, du
khách đừng quên ghé qua bàu nước nóng thiên nhiên. Sau một thời gian thư
giãn với làn nước ấm áp, gạt bỏ bụi bặm, mệt nhọc, bạn sẽ thấy tinh
thần vô cùng sảng khoái. Còn rất nhiều vẻ đẹp và sự bí ẩn trong vùng
rừng núi thác Mai đang chờ bạn khám phá.
